10. Festiwal Warszwa w budowie - Sąsiedzi

W Warszawie, podobnie jak w wielu innych polskich miastach, jest coraz bardziej prawdopodobne, że Twój najbliższy sąsiad pochodzi z Ukrainy. Albo Białorusi, Mołdawii, Rosji, Gruzji czy Uzbekistanu.

W praktyce napływ migrantów zza wschodniej granicy oznacza, że po raz pierwszy od końca drugiej wojny światowej Polska przestaje być krajem monoetnicznym. Zachęcając do namysłu nad tą sytuacją, dziesiąta edycja festiwalu „Warszwa w budowie" wprowadza perspektywę międzynarodową – tegoroczny festiwal, kuratorowany przez kijowski kolektyw VCRC, odbędzie się w Warszawie i Kijowie.

Dziesiąta edycja festiwalu „Warszwa w budowie" organizowanego przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Muzeum Warszawy przyjrzy się samej kategorii „sąsiada” definiowanego jako Inny i konstruowanego w oparciu o takie pojęcia jak współbycie i alienacja, bliskość i oddalenie, miłość i nienawiść. Idea sąsiedztwa, w kontekście festiwalu rozumiana jako kategoria wspólna dla współczesnej urbanistyki, sztuki i debaty publicznej, pozwala na wprowadzenie różnych skal i punktów widzenia, począwszy od własnego mieszkania, przez pokój w akademiku czy robotniczy barak, kończąc na ujęciu geopolitycznym i perspektywie skonfliktowanych państw narodowych. Znaczenie szybko rosnącej społeczności ukraińskiej w Polsce wykracza poza suche dane statystyczne. Choć powinni oni być klasyfikowani jako migranci zarobkowi, są instrumentalizowani w celu uchylenia się przed określanymi przez Unię Europejską kwotami migracyjnymi. W ten sposób „milion uchodźców z Ukrainy” stał się wspólnotą niemalże mityczną, pomimo że polska gospodarka w dużym stopniu polega na wykonywanej przez nich niskopłatnej pracy.

Program festiwalu podzielono pomiędzy stolice dwóch wschodnioeuropejskich krajów, które po upadku ZSRR obrały zupełnie różne ścieżki rozwoju. Podczas gdy Warszawę przedstawiano jako modelowe miasto „sukcesu polskiej transformacji” (sukcesu w tej chwili poważnie kwestionowanego), to Kijów jest miastem, gdzie prywatyzacja, deregulacja i upadek planowania przestrzennego przybrały ekstremalne formy. Proces ten dobrze reprezentuje lokalizacja, w której odbędą się wydarzenia festiwalowe – miejsce niezrealizowanych marzeń deweloperskich, opuszczona ulica, która od lat 90. popada w ruinę. W 2018 roku, we współpracy z lokalną społecznością, festiwal sprawi, że stanie się ona ponownie dostępna dla mieszkańców miasta. Z kolei w Warszawie wydarzenia festiwalowe rozegrają się w ikonicznym pawilonie Cepelii przy centralnym skrzyżowaniu w mieście. Niegdyś duma architektury modernistycznej i miejskiego planowania przestrzennego, obecnie pawilon Cepelii ilustruje bolączki polskiej transformacji – zakryty przeskalowanymi reklamami, do niedawna służył jako siedziba salonu gier. Niczym otwarta rana w centralnym punkcie miasta, niemalże w stanie ruiny oczekuje na rewitalizację deweloperską.

Wystawa 10. edycji festiwalu „Warszwa w budowie" odbędą się w pawilonie Cepelii.

lokalizacja: pawilon Cepelii, Marszałkowska 99/101
Kuratorzy: Visual Culture Research Center

VCRC (Visual Culture Research Center) powstało w 2008 jako niezależna platforma współpracy między artystami, badaczami i aktywistami. W swojej działalności zajmują się głównie badaniami naukowymi, organizowaniem działań artystycznych, wykładów, dyskusji i konferencji dotyczących styku praktyk artystycznych, refleksji społecznej i urbanistyki. VCRC było organizatorem School of Kyiv – Kyiv Biennial 2015 and The Kyiv International – Kyiv Biennial 2017.