Fotoportret Praski 1910-1970

29 sierpnia - 28 września 2007
Prezentowane na wystawie zdjęcia pochodzą z archiwum zakładu fotograficznego, działającego przez kilkadziesiąt lat przy ul. Targowej 78. W listopadzie 2006 r. artysta rzeźbiarz Mikołaj Starowieyski, wynajmujący pracownię w oficynie przy ul. Targowej 78, znalazł na jej poddaszu setki szklanych negatywów i odbitek fotograficznych z różnych epok. Znajdowały się tam również resztki wyposażenia zakładu fotograficznego: drewniane statywy, osłony obiektywów, części aparatów, a nawet butelki z odczynnikami. Mikołaj Starowieyski szybko docenił wartość niezwykłego znaleziska. Za pośrednictwem Michała Sokolnickiego - założyciela Stowarzyszenia Nowa Praga, zawiadomił Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, któremu przekazał „bezpańskie” archiwum fotograficzne. Stało się ono zalążkiem zbiorów ikonograficznych organizowanego właśnie Muzeum Warszawskiej Pragi.
Wstępne badania pozwoliły ustalić, że w 1910 r. przy ul. Targowej 80 istniał zakład fotograficzny należący do Tekli Ostrowskiej. Jeszcze przed 1914 r. zakład stał się własnością Stanisława Zarzyckiego. Przed pierwszą wojną światową, wśród właścicieli zakładu pojawia się także nazwisko: S. Zaborowski. Najprawdopodobniej był on założycielem zakładu fotograficznego przy Targowej 80, choć nie można wykluczyć innej możliwości: zakład krótko pozostawał w jego rękach po roku 1910, zanim firmę nabył Zarzycki.
W latach dwudziestych, Stanisław Zarzycki przeniósł zakład na teren posesji przy ul. Targowej 78, a następnie, w połowie lat trzydziestych XX w. sprzedał firmę Edmundowi Łukomskiemu. Po II wojnie światowej zakład fotograficzny prowadziła rodzina Stolarczyków. Władysława Stolarczyk odkupiła firmę od Łukomskiego w 1947 r. Zakład Stolarczyków dopiero kilka lat temu przeniesiony został do Otwocka, gdzie nadal funkcjonuje. Obecny właściciel, Jan Stolarczyk, przyznał, że archiwum pozostawił na strychu przy ul. Targowej 78, gdyż „nie bardzo wiedział, co z nim zrobić”.
Dorobek kilkudziesięcioletniej działalności zakładu Stolarczyków to setki negatywów i odbitek. Okres międzywojenny reprezentuje łącznie około stu szklanych negatywów. Na wystawie pokazujemy jedynie częśc znalezionych fotografii (ok.90). Portrety, zdjęcia ślubne, chrzty, zakończenia roku szkolnego i fotografie komunijne. Ważne chwile życia osobistego, rodzinnego i społecznego prażan. Najstarsze z prezentowanych zdjęć pochodzi z około 1910 r. (to jedyny – spośród zachowanych - szklany negatyw sprzed I wojny światowej, prezentujący praską rodzinę w malowniczych strojach), najwięcej z okresu zamkniętego latami 1958-1965.


   


Powrót