Inny Trans-Atlantyk - Sztuka kinetyczna i op-art w Europie Wschodniej i Ameryce Łacińskiej w latach 50.-70.

Wystawa poświęcona jest momentowi w okresie powojennym, kiedy to artyści Europy Wschodniej i Ameryki Łacińskiej ulegli wspólnemu entuzjazmowi wobec sztuki kinetycznej i op-artu.

Stanowiło to rodzaj alternatywy i wyzwania dla północnoatlantyckiego mainstreamu: osi łączącej Paryż, Londyn oraz Nowy Jork i wytwarzane przez nie kolejne trendy od abstrakcyjnego ekspresjonizmu, przez pop-art, minimalizm, aż po konceptualizm. W tym samym czasie, w cieniu tych mód zaczęły pojawiać się alternatywne osie łączące Warszawę, Budapeszt, Zagrzeb, Bukareszt, Moskwę, Buenos Aires, Caracas, Rio de Janeiro i São Paulo. Były to sieci praktyk artystycznych poświęcone zupełnie odmiennym zagadnieniom estetycznym i sytuujące się wobec wspólnych doświadczeń politycznych i ekonomicznych.

Rozkwitające tam sztuka kinetyczna i op-art to znak fascynacji ruchem - jego efektami, estetyką, możliwościami tworzenia nowych, interaktywnych relacji z publicznością. Ruchome realizacje, tworzone często w interdyscyplinarnych zespołach łączących artystów, naukowców i inżynierów, bardziej niż mistrzowskimi, gotowymi obiektami przedstawianymi publiczności do podziwiania, były dla swoich odbiorców - zarówno w muzeach, jak i w przestrzeni publicznej - rodzajem otwartej propozycji. Zdecentrowane, nieosadzone i ciągle zmieniające swoje parametry stanowiły rodzaj eksperymentu artystycznego z szerokimi konotacjami utopii społecznej i politycznej.

Sztuka kinetyczna i op-art tworzone przez artystów w Europie Wschodniej i Ameryce Łacińskiej w tym specyficznym okresie wyrażały z jednej strony świat chwiejnej równowagi, z drugiej zaś, przez fascynację nauką, nowymi technologiami i cybernetyką - rozbudzały nadzieje na przyszłość.

Na wystawie zobaczymy prace ponad trzydziestu artystów i grup artystycznych z obu stron Atlantyku, będące znakiem wspólnych zainteresowań i intuicji. Skupiając się na twórczości, która porzucała statyczność obiektów i ustalone, klasyczne podziały, jasno określające miejsce twórcy, obiektu i widza, wystawa ta jest próbą przeczytania historii sztuki powojennej na nowo i z innej, marginalizowanej dotąd perspektywy. Jako taka, stawia pytanie o to, czy ten porzucony i nie do końca wykorzystany potencjał sztuki kinetycznej może być czekającym na swoje „teraz” narzędziem do rozumienia otaczającego nas świata - w kontekście zglobalizowanej rzeczywistości, ale też permanentnego ruchu jednostek i mas coraz mniej związanych z jednym miejscem, językiem, tożsamością - i aktywnego tworzenia nowych dlań przyszłości.

Kuratorzy - Marta Dziewańska, Dieter Roelstraete, Abigail Winograd