Napoleon i sztuka

Zamek Królewski w Warszawie w swojej działalności wystawienniczej niejednokrotnie ukazywał ścisłe związki polityczne i kulturalne łączące na przestrzeni wieków Polskę i Francję. Tym razem, na okoliczność dwusetnej rocznicy Kongresu Wiedeńskiego, umownie zamykającego epokę napoleońską, warszawski Zamek razem z Pałacem Cesarskim w Compiègne oraz Réunion des musées nationaux - Grand Palais przygotował wystawę, która będzie pierwszą w Polsce tak obszerna prezentacją artystycznych dokonań Francji doby napoleońskiej. Okres ten kojarzy się polskiemu odbiorcy głównie z kampaniami wojennymi i utworzeniem namiastki państwa polskiego - Księstwa Warszawskiego. Mniej znane są za to imponujące osiągnięcia Francji w dziedzinie sztuki, w owym czasie charakteryzującej się cechami, które w Europie zgodnie nazwano stylem cesarstwa. Na oblicze tej sztuki niewątpliwie miała wpływ oficjalna polityka kulturalna dworu cesarskiego, który za sprawą skutecznej administracji dążył do pełnej kontroli wszelkich przejawów działalności artystycznej, ukazując w architekturze, wystroju wnętrz, malarstwie, rzeźbie i rzemiośle artystycznym potęgę i splendor dworu oraz samego cesarza. Poprzez sztukę, którą sam kreował, Napoleon budował swój mit i wyznaczał ramy ówcześnie obowiązującego dobrego smaku.

Ambicją organizatorów wystawy jest przedstawienie tej epoki w pełniejszym zakresie: od nurtu neoklasycznego wraz z antykiem i egiptomanią, poprzez wypełniony sentymentalnym duchem styl trubadurów i preromantyzm, aż po najnowocześniejsze, prekursorskie formy, objawiające się w oderwanej od mimesis geometryzacji.

Na wystawie znajdzie się ponad 100 dzieł sztuki najwyższej klasy, użyczonych przez muzea i kolekcje francuskie, m.in.: Musée du Louvre, château de Versailles, Musée des Arts décoratifs, Musée Carnavalet, Musée-chateau-Fontainebleau, Le Mobilier National, château de Malmaison, Manufacture nationale de Sèvres, czy Musée Fabre w Montpellier. Wśród cennych obiektów zobaczymy obrazy i rysunki artystów takich jak: François Gérard, Jacques-Louis David, François-Xavier Fabre, Anne-Louis Girodet, Pierre-Joseph Proudhon, a także rzeźby Davida d’Angers i Jean-Antoine’a Houdona. Rzemiosło artystyczne reprezentować będą brązy i srebra Jean-Baptiste’a-Claude’a Odiota i Martina-Guillaume’a Biennais, w tym realizacje projektów czołowych dekoratorów empire'u – Charles’a Perciera i Pierre’a-François-Léonarda Fontaine’a. Atrakcję stanowić będą meble François-Honoré Jacoba-Desmaltera, pochodzące z wyposażenia cesarskich pałaców, w tym biurko samego Napoleona oraz fotele z buduaru cesarzowej Józefiny, zaprezentowane na tle wielobarwnych, bogato zdobionych tkanin Camille’a Pernona. Damskiej części publiczności z pewnością przypadną do gustu trzewiki i suknia cesarzowej Józefiny, garnitur biżuterii Marii Luizy oraz serwis egipski, z którego kawę pijał Bonaparte.

Zgromadzone na tej wystawie eksponaty układają się w pasjonującą opowieść o tym, jak różnorodna i niekiedy zaskakująca, była sztuka powstała pod napoleońskimi auspicjami.