Plac Defilad - krok do przodu

Jest to wystawa główna tegorocznej - 9. już edycjiedycji festiwalu Warszawa w budowie i zaprezentuje różne oblicza placu Defilad ukształtowane przez historię oraz procesy transformacji. To miejsce, którego tożsamość określają wielkie okazjonalne wydarzenia, z których najważniejsze to Festiwal Młodzieży i Studentów (1955), wystąpienie Władysława Gomułki w czasie odwilży (1956), msza papieska (1987) czy współcześnie odbywające się coroczne koncerty noworoczne i Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

Wystawa spojrzy na tę centralnie zlokalizowaną przestrzeń publiczną oczami aktywistów i urbanistów oraz architektów, opisze kilka dekad planowania i gorących dyskusji. Także te momenty, gdy nad kolejnymi niezrealizowanymi koncepcjami górę brała spontaniczność miejskiego życia, wolny handel, triumf samochodu czy porażki nieudolnego zarządzania przestrzenią. Energia brania spraw we własne ręce bez oglądania się na dobro wspólnoty i pobłażliwość wobec dzikiej reprywatyzacji wyprzedziły stworzenie demokratycznej przestrzeni miejskiego placu. Jego zagospodarowanie, zgodnie z potrzebami mieszkańców, kilkakrotnie odkładano na bliżej nieokreśloną przyszłość.

W czerwcu 2017 roku Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego ogłosiło konkurs na projekt placu, który dzięki wyjątkowej formule zawierającej konsultacje wybranych projektów, wpisuje się w postulaty festiwalu Warszawa w budowie.

Wystawie towarzyszyć będzie pytanie o kierunek możliwych zmian w czasach kryzysu dotychczasowych wizji planowania opartego na współpracy władzy i architektów przy niedostatecznej partycypacji mieszkańców.

Na ekspozycji przedstawione zostaną wyniki prac czterech zespołów badawczych analizujące różne aspekty funkcjonowania przestrzeni publicznych. Badania postsowieckich placów pokażą kierunki przemian, jakim po upadku totalitarnych systemów podlegają przestrzenie zbudowane na potrzeby ludycznych spektaklów epoki komunizmu. Specjalne miejsce w ramach festiwalu zajmie prezentacja badań na temat trzydziestu warszawskich i zagranicznych placów oraz możliwe formy współzarządzania przestrzenią przez koalicje lokalnych gospodarzy. Zaproszeni do wystawy artyści zaprezentują swój punkt widzenia, zadając pytania dotyczące placu i procesów społecznych kształtujących jego oblicze.