Róża Kordos - Fragment

Świat z obrazów Róży Kordos to bezustannie świat prostych, geometrycznych kształtów, elementarnych struktur i nieubłagalnych mechanizmów. Zamieszkuje w nim człowiek z całą swoją samotnością, wyborami do podjęcia, powinnościami do wypełnienia. W tej kwestii nic się nie zmieniło. Artystka jednak coraz skuteczniej precyzuje swoje obserwacje na temat rzeczywistości – uzbraja swoje malarstwo w bardziej wyraziste metafory. Pojawiającej się na płótnach sylwetce ludzkiej każe mocować się z kolejnymi przeszkodami. Kiedyś były to labirynty i schody, dziś bezimienne jednostki, zaludniające obrazy Róży Kordos, stają w obliczu innych wyzwań, będących zarazem nowymi formami rozrastającego się języka plastycznego autorki.

W cyklu „Przejście” uwagę skupia monolityczny prostokąt, który jednakże nie jest kawałkiem ściany, lecz uproszczoną, zawsze ujętą frontalnie formą drzwi, czy też otworu bramnego. „Przejścia”, jak można mniemać z przedstawionych scen, to nie tylko kategoria miejsca, ale również zdarzenia – punkty zwrotne – szczególne sytuacje, w których wszystko się zmienia. Dlatego nabierają one materialnej dosłowności, stają się uporczywym blokiem skalnym. Człowiek stosuje wobec nich różne strategie: próbuje je odsunąć od siebie, odwlec moment nieuchronnej konfrontacji, czasem może przejść nad nimi, gdy wydają się małe i łatwe do pokonania. Uskuteczniajacym kolejne działania postaciom toważyszy znana z poprzednich cykli, ożywiająca kompozycje, czerwona wiązka energii, która symbolizuje ludzką skłonność do transgresji – wewnętrzną siłę wymuszającą ciagłe zmiany.

O ile „Przejścia” doskonale wpisują się w dotychczasowy repertuar środków wyrazu stosowanych przez artystkę, o tyle cykl „Złota klatka” odświeża oszczędny kolorystycznie pejzaż twardych form i symboli, charakterystycznych dla tego malarstwa. Jest nową obsesją – tak pod względem koncepcyjnym, jak i wizualnym – choć wciąż blisko spokrewnioną z elementami, które do tej pory konstytuowały zamysł twórczy Róży. Czym bowiem jest „złota klatka”, jeśli nie kolejnym urządzeniem organizującym przestrzeń człowieka? Jest ona instynktowną potrzebą bezpieczeństwa, które uzyskać można za cenę ograniczenia. Można ją uznać za porządkujący mechanizm, odcinający nas od nieswornego chaosu przypadkowości, który w zamian za poczucie ładu, fragmentaryzuje rzeczywistość – nie pozwala nacieszyć się jej pełnym obrazem. Ponadto pręty, dzielące płótno na pionowe pasy, są dla autorki pytaniem o to, z której strony krat stoimy: czy jesteśmy wewnątrz, czy na zewnątrz klatki? A także, czy możliwe jest, że widok z obu miejsc niczym się nie różni?

O tym, że świat człowieka jest światem karceralnym, a jego przestrzeń – przestrzenią zamkniętą, mówiono niejednokrotnie, choć tym razem gorzka konkluzja brzmi o wiele łagodniej, dzięki estetycznej stronie wypowiedzi. W warstwie wizualnej wciąż mamy do czynienia z szerokimi połaciami jednolitych barw, które pozwalają obrazom zachować elegancję prostego podziału. Walory plastyczne wspomnianego cyklu potęguje użycie złota, które położone cienkimi, połyskliwymi pasami buduje rytm płócien, bądź też oddziałuje fakturą w przypadku dużych płaszczyzn. Nie tylko dobrze koresponduje ze zgaszoną kolorystyką prac, ale zachowuje swój potencjał symboliczny, nadając „złotym klatkom” wymiar ideowy.

Róża Kordos - studia w Europejskiej Akademii Sztuk w Warszawie. Dyplom w 1998 roku z malarstwa u prof. Andrzeja Sadowskiego, aneks z architektury wnętrz u prof. Juliana Pałki i prof. Wojciecha Plewako.

Wystawy indywidualne:
1999 - Pałacyk Myśliwski. Antonin
2004 - Galeria Kler. Warszawa
2007 - Galeria Sztuki Białowieża
2007 - Galeria Sztuki „ M”, Zielona Góra
2009 - Galeria Ars Nova. „Droga”. Łódź
2009 - Galeria Lufcik „Drogi”. Warszawa

Wystawy zbiorowe:
1995 - Muzeum Niepodległości, Warszawa
1996 - Galeria Ital Mot. Warszawa
1998 - X Pawilon Cytadeli Warszawskiej. Wystawa Podyplomowa. Warszawa
2000 - G.O.K. Gminy Białołęka. Warszawa
2001 - Galeria EAS. Wystawa Prac Absolwentów EAS. Warszawa
2001 - Galeria DAP. Jesienny Salon. Warszawa
2007 - XV Lat EAS. SBM Stokłosy. Warszawa
2007 - Galeria EAS. Wystawa Prac Absolwentów Warszawa
2008 - Gminna Biblioteka Publiczna. I Ogólnopolska Wystawa Zbiorowa Kobieta. Raszyn
2008 - Wystawa Poplenerowa. Kościół św. Zygmunta. Warszawa
2008 - XXII Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Szczecin
2008 - IX Międzynarodowy Jesienny Salon Sztuki, Ostrowiec Świętokrzyski
2008 - Poznaj zmiany 2008. Polski Salon Sztuki. Poznań
2008 - Galeria Ars Nova. Wystawa poplenerowa Łobez 2008. Łódź
2009 - DK KADR. Sacrum Novum II. Warszawa
2009 - V Ogólnopolski Konkurs Malarski. Triennale z martwą naturą. Sieradz


Powrót