Tadeusz Łodziana - Rzeźba

Na wystawie prezentowany jest wycinek twórczości Tadeusza Łodziany, który obejmuje rzeźbiarskie akty kobiece. Są to dzieła łatwo rozpoznawalne, charakterystyczne dla stylu artysty. Ponadto, podjęty w nich temat stanowi najbardziej podstawowe, a zarazem najstarsze zadanie rzeźbiarskie: figura ludzka od zarania dziejów ludzkości jest nośnikiem kluczowych, egzystencjalnych treści. Przez stulecia personifikowała siły i prawa natury, stanowiła źródło i miarę wszechrzeczy. Ale nawet wówczas, gdy człowiek stracił dawną pewność siebie i przekonanie o antropocentrycznym modelu świata, ciało nadal pozostało obszarem doświadczenia własnej tożsamości i nośnikiem znaczeń symbolicznych. W sztuce XX wieku stało się wręcz samoistnym medium, obszarem i podmiotem działań artystycznych.

W rzeźbach Łodziany nie odnajdujemy krytyczno-egzystencjalnego rysu współczesnej sztuki ciała, który dojdzie do głosu dopiero w kolejnych dekadach. Dzieła artysty przynależą do akademickiej tradycji przedstawiania figury jako harmonijnego, estetycznego aktu. Stanowią kolejny, nowoczesny etap jej postrzegania - w którym anatomia sprowadzona zostaje do syntetycznego, bliskiego abstrakcji, enigmatycznego znaku. Mimo tej formalnej innowacyjności, Łodziana wyraźnie odwołuje się do tradycyjnych reguł obrazowania. Pozostaje wierny naturze - co zaznacza czytelnym impulsem, pozwalającym w ogólnikowym zarysie bryły jednoznacznie odszyfrować formę kobiecego torsu. Przestrzega wymogu estetyki i atrakcyjności wizualnej, co przekłada na precyzyjność modelunku, gładkość powierzchni, określoność granic formy. Broni statusu artysty - starannością wykonania obiektu podkreśla własny kunszt i biegłość warsztatową. A podejmując temat ludzkiego ciała, wpisuje się w archetypiczny model rzeźbiarza-demiurga, wyzwalającego z bezforemnej materii uwięziony w niej zarys figury. Jak pisała Alicja Kępińska, artyści tacy jak Tadeusz Łodziana próbują ocalić odwieczne wartości rzeźbiarskiego kształtowania.

Katarzyna Chrudzimska-Uhera