Wokół Pierwszej Wystawy Grupy Krakowskiej w Krzysztoforach. 50 lat Później
W 1958 roku, Stowarzyszenie Artystyczne Grupa Krakowska, otrzymało od Wojewódzkiej Rady Narodowej lokal w XIV w. piwnicach Pałacu Krzysztofory. Dotychczasowa siedziba m.in. Centrali Rybnej i chłodni KZG "Zachód", wyremontowana i odpowiednio przystosowana, przeznaczona została na galerię sztuki nowoczesnej, teatr Cricot 2, oraz klub - kawiarnię. Odtąd, nazwa i miejsce "Krzysztofory", utożsamiane będą z jednymi z najważniejszych zjawisk w polskiej sztuce XX wieku - Grupą Krakowską i Tadeuszem Kantorem.
"Wypieściliśmy te piwnice w naszych współnych marzeniach, wizjach, dyskusjach. Gdyśmy tu zaglądali, śledząc w chciwymi oczami postępy robót i radując się coraz to konkretyzującym się pięknem ich kształtu - rozumielismy bez narad i posiedzeń, że te stare mury powinny służyć młodej, odważnej, nowoczesnej sztuce..." - Marian Kusza we wstępie do katalogu: Galeria Krzysztofory. Wystawa obrazów Grupy Krakowskiej. Czerwiec - lipiec 1958r.
21 czerwca 1958, odbywa się uroczyste, długo oczekiwane otwarcie galerii. W inauguracyjnej wystawie udział biorą członkowie tzw Pierwszej i Drugiej Grupy Krakowskiej: Tadeusz Brzozowski, Maria Jarema, Tadeusz Kantor, Andrzej Kowalski, Janina Kraupe - Świderska, Adam Marczyński, Jadwiga Maziarska, Kazimierz Mikulski, Daniel Mróz, Jerzy Nowosielski, Andrzej Pawłowski, Marek Piasecki, Karol Pustelnik, Erna Rosenstein, Teresa Rudowicz,Jerzy Skarżynski, Jonasz Stern, Jerzy Tchórzewski i Marian Warzecha.
Jak donosi Życie Literackie (z 6 lipca 1958r.), wernisaż miał formę uroczystości "trochę tradycjonalnej, a trochę cygańskiej, tak jak tego miejsce i sytuacja wymagała. Gdy Bolesław Drobner (dzięki któremu odnowienie Krzysztoforów dojść mogło do skutku) zstąpił do podziemi – światła pogasły, w jednym zaś z portalów oświetlonych reflektorem ukazał się sławny w Krakowie ogniomistrz Śmietana, trębacz z wieży Mariackiej i odegrał hejnał. Potem dopiero włączono elektryczność, publiczność zdmuchnęła świeczki zapalone na czas trwania uroczystych ciemności, odnowiciele piwnic wygłosili stosowne mowy do mikrofonu, wniesiono kosze wina i rozpoczął się wernisaż podziemny jakiego dotąd jeszcze w Krakowie nie było.”
Po 50 latach, Galeria Starmach podejmuje próbę odtworzenia i przypomnienia Pierwszej Wystawy Grupy Krakowskiej w Krzysztoforach. Artyści reprezentowani są w komplecie, pracami z lat 1957-58. Wystawie towarzyszy książka ze wspomnieniowym tekstem Janiny Kraupe-Świderskiej, reprodukcjami wszystkich prac, przeglądem ówczesnych komentarzy prasowych i faksymile oryginalnego katalogu.
Powrót

