Zofia Chomętowska – Między kadrami. Fotografie z lat 1925-1945

05 października - 13 listopada 2011

Fundacja Archeologia Fotografii od 2008 roku opracowuje spuściznę po Zofii Chomętowskiej (1902– 1991), jednej z najważniejszych polskich artystek dwudziestego wieku. W dniach 5 października – 13 listopada przygotowujemy obszerną prezentację jej twórczości w Narodowym Muzeum Historycznym w Mińsku. Ekspozycja wraz z towarzyszącą jej publikacją finansowana ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, jest realizowana w ramach programu Polskiej Prezydencji koordynowanego przez Instytut Adama Mickiewicza. Obok Narodowego Muzeum Historycznego drugim partnerem białoruskim projektu jest Instytut Polski w Mińsku, który będzie promował wystawę na Białorusi.
Wystawa w nowatorski sposób prezentuje twórczość fotografki urodzonej i związanej z Polesiem, leżącym dziś w dużej części w granicach Białorusi. Pokazywany materiał prawie w całości będzie udostępniany po raz pierwszy. Na wystawie pokazane będą przede wszystkim fotografie z Polesia, zaprezentowane zostaną również inne tematy takie jak Warszawa przedwojenna, ruiny i odbudowa stolicy. Ze względu na atrakcyjność tematu i ciekawą nowoczesną formę wizualną wystawa ma szansę trafić do szerokiego grona widzów. Ekspozycja będzie również pod koniec roku prezentowana w Pińsku. W roku 2012 Fundacja planuje zaprezentować wystawę także w Polsce.
Prezentacji będzie towarzyszyć wydawnictwo albumowe. Będzie to pierwsza obszerna publikacja poświęcona tej ważnej postaci dla polskiej historii fotografii i sztuki. Książka będzie skoncentrowana na fotografii Polesia. Publikacja zostanie wydana w wersji językowej polsko-angielskiej i polsko-białoruskiej, w łącznym nakładzie 1000 egzemplarzy. Będzie to monograficzna książka z dużą częścią albumową (ok. 200 ilustracji). Atrakcyjność tej publikacji dodatkowo zagwarantuje nowoczesny projekt graficzny oraz teksty ważnych badaczy fotografii i kultury.
Zofia Chomętowska, członkini elitarnych stowarzyszeń fotograficznych międzywojennej Polski, była niezwykle aktywną i barwną postacią kulturalnej sceny lat dwudziestych i trzydziestych. Urodziła się w arystokratycznej rodzinie na Polesiu, leżącym dziś w granicach Białorusi. Tam zaczęła fotografować: zarówno odwiedzających rodzinne posiadłości przyjaciół jak i miejscowe targi, kupców, myśliwych i rybaków. Ten materiał fotograficzny, bliski i interesujący dla widzów, dominować będzie na wystawie. Jego prezentacja będzie okazją do przypomnienia historii niezwykłego, wielokulturowego terenu, zamieszkałego przez Poleszuków, Polaków, Białorusinów, Ukraińców i Żydów, nie istniejącego już w tym kształcie.

Powrót

Narodowe Muzeum Historyczne Republiki Białoruś
ul. Karola Marksa 12 Mińsk

Godziny otwarcia:

Indeks artysty

Zofia CHOMĘTOWSKA

Urodziła się i wychowała na Polesiu, w okolicach Pińska, na terenach leżących dziś w granicach Białorusi. Właśnie Polesie stało się pierwszym i jednym z najważniejszych tematów jej twórczości. Obszerny zbiór negatywów przedstawiających wielość aspektów życia na Polesiu jest bez wątpienia najpełniejszą, istniejącą do dziś dokumentacją tego, nie istniejącego już, świata. Od 1927 roku stale fotografowała Leiką. Należała do niewielkiego grona polskich twórców używających tego aparatu, o którym pisała m. in. w zbiorowym wydawnictwie z 1936 roku pt. Leica w Polsce. Jej największa aktywność przypadła na lata trzydzieste, kiedy przeprowadziła się do Warszawy. W stolicy fotografowała m. in. wnętrza pałaców (m. in. Kronenberga, Koniecpolskich, czy Blanka). Jako członkini Polskiego Towarzystwa Fotograficznego debiutowała na wystawie w Warszawie w 1932 roku i od tego momentu była stale obecna na najważniejszych imprezach fotograficznych w kraju. Przed II wojną światową miała dwie indywidualne wystawy: w 1936 roku w Warszawie i w 1939 roku w słynnym salonie Czesława Garlińskiego, gdzie wcześniej nie pokazywano ekspozycji fotograficznych. Należała do elitarnych stowarzyszeń, Fotoklubu Polskiego i Warszawskiego. Jej działalność nie ograniczała się jedynie do sfery artystycznej. W 1936 roku wygrała konkurs na etat fotografa w Ministerstwie Komunikacji, dla którego wykonała serię zdjęć umieszczanych w wagonach kolejowych. W 1938 roku pracowała również jako redaktorka artystyczna czasopisma "Kobiety w Pracy".
Do jej najważniejszych osiągnięć należą dwa projekty dotyczące Warszawy.
W ramach ekspozycji "Warszawa wczoraj, dziś i jutro", na zlecenie prezydenta J. Starzyńskiego, wykonała serię dokumentującą warszawskie zjawiska i dzielnice wymagające zmiany (stąd tematy takie jak wywóz śmieci, czy hycel). Drugi cykl dotyczący Warszawy był częścią ekspozycji "Warszawa Oskarża". Chomętowska pokazała wówczas nie tylko zrujnowane miasto, ale też powracających do niego ludzi. Stolicę fotografowała również w czasie wojny, jednak te zdjęcia w większości zaginęły.
Wraz z wystawą "Warszawa Oskarża" Chomętowska podróżowała po Europie.
W Londynie podjęła decyzję o emigracji, stamtąd też zgłosiła pisemny akces do późniejszego ZPAF, co stawia ją w gronie założycieli tego stowarzyszenia. Wkrótce, wraz z dziećmi przeniosła się do Argentyny, co przyczyniło się do zapomnienia jej twórczości.
W 1979 roku Muzeum Historyczne m. st. Warszawy pokazało tryptyki ukazujące stolicę w trzech różnych momentach historii: miasto przedwojenne, w ruinie i odbudowane.

Patroni medialni:

Nadchodzące wydarzenia

Inne wydarzenia Galerii

13-02-2015

Niewidzia(l)ne - Fotografie aktów z archiwów FAF

20-12-2013

Zofia Chomętowska - Polska w podróży

16-01-2013

Marzena Nowak / Zofia Chomętowska

26-06-2012

Między kadrami. Fotografie Zofii Chomętowskiej z Polesia 1925-1939

14-09-2011

Karolina Breguła i Zofia Chomętowska - Fotografie Korekcyjne