Jiri David - Dotknij mojej głowy

Dzięki wspólnym działaniom Dominik Art Projects i Miesiąca Fotografii w Krakowie, oraz współpracy z Krakowskim Biurem Festiwalowym, mamy przyjemność zaprezentować twórczość jednego z najbardziej znanych współczesnych artystów czeskich - Jiřiego Davida. Wystawa ta ma formę retrospektywy prac fotograficznych, w ramach której zostaną zaprezentowane zarówno cykle znane, jak i do tej pory nie pokazywane szerszej publiczności. Ekspozycja stanowi integralną część prezentacji Gościa Specjalnego festiwalu, którym w 2009 roku są Czechy.

Jiři David stanowi ewenement na mapie sztuki środkowoeuropejskiej, a jego twórczość wymyka się wszelkim porównaniom. Jakiekolwiek przypadkowe analogie do sztuki innych artystów mogą pojawić się jedynie na zasadzie momentu skojarzenia, z pewnością nie są one jednak trendem świadomym w twórczości Davida. Jiři David jest przykładem twórcy, który opiera się głównemu nurtowi, wybierając niejednokrotnie działanie „pod prąd”.

„Nie wiem, kim jestem, nie wiem, co chcę wyrazić; Nie wiem co i dla kogo tworzę; nie potrafię także powiedzieć jaki jest sens i gdzie szukać początków znaczeń obecnych w moich pracach, gdyż znaczenie często ulega przetworzeniu. Ma to dla mnie (podejrzanie) coraz mniejsze znaczenie, kto zrozumie i co zrozumie z moich prac; odnosi się to także do mnie samego – sam dla siebie pozostaję obcy. Po latach intensywnej, profesjonalnej pracy na polu sztuki, gdzieś w Środkowej Europie, nie posiadam jakiejkolwiek koherentnej tożsamości. Powoli, z coraz większym powątpiewaniem dochodzę do wniosku, że to nie jest nic negatywnego, ale i tak nie mam pojęcia, co z tym zrobić” – mówi z kolei sam twórca.

Według Martina Dostala, kuratora wystawy zatytułowanej „Dotknij mojej głowy” – retrospektywa pokazuje „co kłębi się w głowie Jiřiego Davida”. Prezentuje konceptualne spojrzenie Davida na sztukę, przekazując jego przemyślenia - za każdym razem niezwykle świeże i noszące silne cechy indywidualne artysty - bez względu na zastosowane medium. Poprzez – faworyzowany na wystawie w Krakowie - język fotografii, widz ma okazję poznać cały świat czeskiego artysty: z jego bolączkami, radościami i osobistymi pragnieniami.

Ekspozycja składa się z kilku części. Jej główny element, a zarazem trzon całości, stanowi cykl „Mój zakładnik” („My Hostage”) - będący przykładem gry, jaką Jiři David prowadzi z otaczającą go rzeczywistością, gry toczącej się na granicy perwersji. Powstałe w 1998 roku prace, będące odzwierciedleniem sytuacji politycznej, społecznej i kulturalnej tamtego czasu, nie tracą swej aktualności w dniu dzisiejszym. Co więcej, zdają się być jeszcze bardziej aktualne i adekwatne do otaczającej nas rzeczywistości niż w momencie powstania.

Następnym elementem prezentacji twórczości Davida jest powtórzona po 16 latach instalacja „Bibionis”, która była świadomą grą artysty na polu między fotografią a działaniem konceptualnym – znów obrazującą nowe myśli krążące w owym czasie po głowie artysty.

W kolejnym prezentowanym na wystawie cyklu - „Sacharov Flat” David przedstawia zbiór 5 fotografii powstałych w ostatnim czasie w mieszkaniu Andrieja Sacharova. Został on zrealizowany gdy przebywający w Moskwie David, został zakwaterowany w przestrzeni należącej niegdyś do dysydenta. W „Sacharov Flat” będącym parafrazą cyklu płaczących polityków – „Bez współczucia” („No Compassion”), Jiři David pokazał jak bardzo przewrotna potrafi być historia: dom wielkiego opozycjonisty staje się jednym ze znaczących symboli w erze, w której w Rosji nie zmieniło się wiele - jedynie forma „caratu”. U Davida z każdego zakamarka mieszkania „wygląda” twarz płaczącego Putina – do niedawna prezydenta Rosji, niegdyś pułkownika KGB. Autor – w charakterystyczny dla siebie sposób - stawia w tej pracy pytania, nie dając gotowych odpowiedzi.

W Krakowie będzie miała miejsce międzynarodowa premiera "Sacharov flat", gdyż pierwsza lokalna premiera tego projektu miała miejsce w Pradze podczas "Preliminary Retrospektive".

Uzupełnieniem ekspozycji w Pawilonie Wyspiańskiego są ekspresyjne rysunki z początku lat 80-tych ukazujące skomplikowaną rzeczywistość tamtego czasu. Wystawę dopełnia pochodzący z 1990 roku (a odnaleziony po wielu latach) zbiór prac - pierwszych doświadczeń Jiřiego Davida z fotografią. Stanowi grę artysty między fotografią a kolażem malarskim i do tej pory nie był znany szerszej publiczności (oprócz jednej wystawy w Wiedniu). Na wystawie zostanie także zaprezentowany cykl „Ukryte oblicza” („Hidden Image”), doskonale znany zarówno całemu światu, jak i polskiej publiczności. Tym razem przyjmie on jednak bardziej niecodzienną formę – zamiast tradycyjnych fotografii zawieszonych na ścianie, publiczność festiwalowa będzie mogła zobaczyć efektowny multimedialny slideshow.


Idea wystaw „Dotknij mojej głowy” jest wspólnym dziełem Martina Dostala i Adama Dominika, którzy – według swoich własnych słów – „Pragnęli wydobyć z głowy Jiřiego Davida to, co ukryte w jej głębi”.


Powrót