Szkoła paryska - École de Paris w kolekcji Śląskiego Domu Aukcyjnego

Kilkanaście prac - obrazów, akwarel i rysunków pokazują najważniejsze kierunki rozwoju szkoły paryskiej, jej zainteresowania malarskie, fascynacje i inspiracje. W prezentowanej kolekcji ważne miejsce zajmuje mieszkający w Paryżu już od 1907 roku Henryk Hayden. Po wczesnych inspiracjach syntetycznym malarstwem grupy Pont, uległ wyraźnie wpływom kubizmu syntetycznego oraz twórczości Cézanne’a, czemu dał wyraz w ascetycznie malowanych, zmonumentalizowanych pejzażach z motywami architektury. Po 1922 roku porzucił kubizm na korzyść malarstwa bardziej realistycznego, podporządkowanego własnej formule artystycznej inspirowanej urodą pejzażu południa Francji - powstały wówczas nostalgiczne w nastroju, rozległe pejzaże z kępami drzew i ze wzgórzami na horyzoncie. Wzorcowym przykładem tego typu pracy, jest prezentowany na wystawie Pejzaż francuski z dalekim wzgórzem. Obok Haydena, ważne miejsce zajmuje malarstwo tworzącego pod wpływem impresjonizmu i ekspresjonizmu Maurice Blond’a, który malował w konwencji postimpresjonistycznej i ekspresjonistycznej przede wszystkim kompozycje figuralne, portrety, pejzaże i martwe natury z kwiatami, wśród których uwagę zwracają znajdujące się w omawianej kolekcji Kwiaty w wazonie.
Z Paryżem - i od 1911 roku z École de Paris - związany był Roman Kramsztyk malarz o wybujałym temperamencie, rozkochany w rzeczywistości, wytrawny pejzażysta i kolorysta, który czuł rozkosz w użyciu farby (...) ową rozkosz czysto malarską, czego efekt widoczny jest w kompozycjach Przed domem i Staw. Inspirowaną syntetyzmem Paula Gauguina i malarstwem fowistów twórczość Henryka Epsteina prezentowana jest na przykładzie dwóch rysunków (faksymiliów) - Na rynku i Targ koński.
Malarstwo Leopolda Gottlieba, autora wielofigurowych, dekoracyjnych kompozycji ilustrujących pełną heroizmu pracę, radosne święta, przepełnione nastrojem medytacji, kontemplacji, marzeń - w kolekcji tej przybliżają dwie nastrojowe prace - akwarela z około 1927 roku Posiłek i syntetyczny w formie Akt kobiety. W reprezentacji kolekcji nie mogło zabraknąć pracy Włodzimierza Terlikowskiego, który stworzył własny styl odznaczający się odwagą i fantazją malarską oraz z wyczuciem dobraną, wyrafinowaną kolorystyką, czego potwierdzeniem jest Paryż - pejzaż z mostem.
Bliski École de Paris był Jan Wacław Zawadowski Zawado, którego fascynował go Cézanne i kolor - początkowo stłumiony, później bardziej nasycony i intensywny, który zestawiał w plamy podkreślane zróżnicowaną fakturą. Obok pejzaży malował portrety i pełne temperamentu i barw martwe natury, jak m.in. Pomarańcze.
Ekspozycja nie ogranicza się tylko do przykładów artystów z École de Paris. Znaleźli się w niej również artyści zafascynowani Paryżem i sztuką francuską, jak Jerzy Fedkowicz - doskonały kolorysta, związany zarówno ze Zrzeszeniem Artystów Zwornik, Jednorogiem i ugrupowaniem Nowa generacja. Wystawę zamyka Martwa natura Jana Szancenbacha - artysty reprezentującego już sztukę współczesną i powojenny koloryzm - wiernego ucznia Eugeniusza Eibischa i prawdziwego mistrza martwych natur. Malował je z rozmachem i temperamentem bawiąc się i eksperymentując z fakturą i kolorystyką, dbając o sposób ich zakomponowania i tworząc starannie wyważony układ, w którym bardzo często pojawiały się ulubione rekwizyty, takie jak soczyście czerwony arbuz.

Urszula Kozakowska-Zaucha (fragment tekstu zamieszczonego w folderze towarzyszącym wystawie)