Z bliska i z daleka - Katedra poznańska na dawnych widokach

Poznańska bazylika archikatedralna łączy w sobie symbolikę religijną i narodową. Jest  miejscem pamięci związanym z początkami państwa polskiego i przyjęciem chrześcijaństwa oraz królewską nekropolią, to tutaj spoczęli pierwsi polscy władcy - Mieszko I i Bolesław Chrobry, którym Polacy w 1841 roku ufundowali w Złotej Kaplicy mauzoleum. Z pewnością jest także niezwykle ważnym pomnikiem historii i świadkiem zawiłych dziejów Poznania, Wielkopolski i Polski. Przez całe stulecia odbywały się w niej najważniejsze uroczystości religijne i narodowe. Monumentalny gmach kościoła katedralnego widoczny jest z daleka, zwłaszcza z mostów, poprzez niezabudowaną dolinę rzeki.       

Pośrodku najstarszej części współczesnego Poznania - Ostrowa Tumskiego gmach z piętnastowiecznym portalem głównym i wysokim gotyckim oknem z bogatym maswerkiem. Jest to z pewnością najbardziej rozpoznawalny, obok Ratusza, budynek stolicy Wielkopolski. Prima sedes episcoporum Poloniae, czyli pierwsza siedziba biskupów Polski, tak głosi napis umieszczony nad głównym wejściem do katedry. W bieżącym roku napis ten ma szczególnie doniosłe znaczenie z uwagi na przypadające w tym czasie obchody 1050. rocznicy ustanowienia diecezji poznańskiej i konsekrowania Jordana na biskupa poznańskiego. A ponieważ granice diecezji pokrywały się wówczas z zasięgiem władzy księcia Mieszka I Jordan był więc równocześnie biskupem polskim. 

Według najnowszych ustaleń budowę poznańskiej przedromańskiej bazyliki rozpoczęto w 2. połowie lat 80. X wieku, a więc w schyłkowym okresie panowania Mieszka I. 

Dzisiaj poznańska katedra, pod względem architektonicznym stanowi konglomerat nawarstwień historycznych, stylów i epok. Przez tysiąc lat jej architektura odzwierciedlała zmienność upodobań estetycznych oraz preferencje stylistyczne jej kolejnych budowniczych i czasów, w których przyszło im budować. W ciągu wieków, wskutek częstych zniszczeń, była wielokrotnie przebudowywana i rozbudowywana.      

Zmieniający się w ciągu wieków wygląd zewnętrzny katedry poznańskiej znamy głównie z grafik, rysunków, gwaszy oraz wyjątkowo licznych fotografii i pocztówek. Ze względu na swe malownicze położenie i ciekawe zabytkowe budowle interesowała wielu artystów. Po raz pierwszy uwieczniona została na najstarszym widoku perspektywicznym Poznania od północy z ok. 1618 roku. Odkąd tylko pojawiła się fotografia, katedra była utrwalana na błonie fotograficznej niezliczone ilości razy z każdej możliwej strony i perspektywy. Wystawa w poznańskim ratuszu przedstawia bez mała 70 różnorodnych widoków budowli powstałych na przestrzeni ostatnich 400 lat pokazując jak zmieniała się forma najważniejszej świątyni Poznania kryjącej relikty jednego z najstarszych kościołów w Polsce. 

Wystawa jest wpisana w cykl wydarzeń 1918-2018. Wolność kocham i rozumiem i realizowana w ramach obchodów stulecia odzyskania niepodległości.

Kurator - Waldemar Karolczak