Marta Banaszak - Ablaq

Wibrujące kolory, graficzna precyzja, op-artowa stylizacja i fascynacja światem architektury islamskiej to najważniejsze cechy twórczości Marty Banaszak. W Galerii Contrast właśnie otworzyła się jej pierwsza, tak obszerna wystawa w Polsce. 

Po raz pierwszy słowo „ablaq” zostało użyte w 1109 roku w kontekście Wielkiego Meczetu w Damaszku, choć sama technika najprawdopodobniej była stosowana już znacznie wcześniej. „Ablaq” tłumaczone jest z arabskiego jako „łaciaty” i jest to z pewnością jedno z najtrafniejszych i najprostszych określeń pasujących do opisywanej techniki. Styl architektoniczny polegający na naprzemiennym lub zamiennym łączeniu jasnego i ciemnego kamienia pozwala uzyskać niezwykłe kontrasty tonalne, przypominając tym samym jeden z nurtów sztuki współczesnej – op-art.

Artystka spędziła wiele lat na Bliskim Wschodzie, wnikliwie obserwując i chłonąc jego złożoną kulturę. Zafascynowana prostotą i graficznością wymierzonego piękna, zrealizowała cykl dyptyków, w których buduje przestrzeń na zasadzie odbicia lustrzanego. Malarka wybiera ozdobny fragment architektury, który powiela na dwóch częściach płótna. W efekcie powstają hipnotyzujące, op-artowe kompozycje, mające swoje źródła w realnie istniejących obiektach.
 
Marta Banaszak wyszukuje interesujące ją obiekty nie tylko na Bliskim Wschodzie - na wystawie prezentowane są przedstawienia budynków zlokalizowanych na Sri Lance czy w Europie. Artystka pokazuje tym samym model przenikania się wpływów kulturowych, inspiracji wzbogaconych szczególnymi dla danej lokalizacji elementami. Charakterystyczna pozornie dla jednego regionu stylistyka jest adaptowana także przez inne kręgi – dochodzi do synchronizacji myślenia na temat realizacji przestrzennych. Prace artystki można odbierać również na kilku płaszczyznach: mogą być interpretowane jako malarskie przedstawienia zabytków, ale także jako formy czystko abstrakcyjne. Banaszak często skupia się jedynie na wybranych detalach architektonicznych, co dodatkowo potęguje geometryczny i abstrakcyjny charakter prac.